Bệnh tiêu chảy là một tình trạng rối loạn tiêu hóa thường xuất hiện ở người lớn và trẻ em. Tiêu chảy có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Bài viết này sẽ nói về các nguyên nhân và triệu chứng dẫn đến tiêu chảy ở trẻ em.
Tiêu chảy là một bệnh lý tiêu hóa phổ biến thường gặp ở hầu hết các đối tượng, đặc biệt là trẻ em. Bệnh tiêu chảy được nhận biết dễ dàng bởi các dấu hiệu đi ngoài phân lỏng, phân lỏng kèm nước bất thường.
Phân loại bệnh tiêu chảy được chia làm 4 cấp độ khác nhau:
Tiêu chảy cấp tính thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ em trong độ tuổi từ mầm non đến những năm đầu tiểu học. Bệnh có thể kéo dài khoảng 1 tuần với dấu hiệu đi ngoài phân lỏng nhiều nước, số lần đại tiện nhiều hơn 3 lần/ngày. Tiêu chảy cấp tính xuất hiện do cơ thể ăn những thứ không hợp hoặc bị nhiễm độc thực phẩm. Trong đó, Virus Rota là nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng nhiễm trùng đường ruột và có thể nguy hiểm đến sự sống của trẻ.
Bệnh tiêu chảy kéo dài trong vài tuần liên tục được gọi là tiêu chảy mãn tính. Tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất là do bị nhiễm vi khuẩn, nhiễm ký sinh trùng hoặc do trẻ dị ứng với một số thức ăn.
Tiêu chảy thẩm thấu là một tình trạng chất lỏng và chất dinh dưỡng không được hấp thụ đầy đủ bởi ruột non, gây áp lực thẩm thấu đến màng nhầy trong ruột, dẫn đến tình trạng thải nước thái quá. Mức độ tiêu chảy có thể từ nhẹ đến vừa, làm cho người bệnh phải đi ngoài từ 250ml đến 1 lít/ngày. Nếu không hấp thu được chất dinh dưỡng đơn thuần như Lactose thì người bệnh thường có biểu hiện chướng bụng hơn là tiêu chảy, trừ trường hợp nặng. Bệnh tiêu chảy thẩm thấu sẽ dừng lại khi người bệnh ngừng ăn những thực phẩm đó.
Tiêu chảy xuất tiết sẽ có triệu chứng rối loạn chuyển tải ion trong các tế bào biểu mô của đường ruột, làm tăng bài tiết và giảm khả năng hấp thu hoặc cả hai. Đối với trường hợp tiêu chảy xuất tiết, người bệnh không ăn gì cũng không có hiệu quả, người bệnh buộc phải tiếp nhận các điều trị y tế.
Bệnh tiêu chảy nhiễm trùng virus là một loại tiêu chảy do nhiễm trùng virus trong hệ tiêu hóa. Virus gây ra sự viêm nhiễm và tổn thương niêm mạc ruột, dẫn đến triệu chứng tiêu chảy. Rotavirus là một trong những virus gây tiêu chảy nhiễm trùng phổ biến nhất ở trẻ em. Các virus khác như Norovirus và Enterovirus cũng có thể gây ra bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ.
Có rất nhiều loại vi khuẩn có thể gây tiêu chảy ở trẻ em như E.coli, Salmonella, Shigella… Các vi khuẩn này có thể xâm nhập vào đường tiêu hóa của trẻ qua thức ăn, nước uống, dụng cụ chế biến hoặc tay người chế biến thức ăn bị nhiễm bệnh. Khi vào ruột, các vi khuẩn này sẽ sản xuất các độc tố làm rối loạn sự hấp thụ nước và điện giải, gây ra các triệu chứng như phân lỏng, phân có máu hoặc nhầy, đau bụng, sốt, nôn mửa.
Một số ký sinh trùng như giun kim, giun đũa và ký sinh trùng Cryptosporidium cũng có thể gây ra bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Trẻ em thường lây nhiễm ký sinh trùng qua tiếp xúc với nước uống hoặc thức ăn bị nhiễm ký sinh trùng.
Một thay đổi nhanh chóng trong chế độ ăn có thể gây ra bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Thay đổi thức ăn của trẻ từ sữa mẹ sang thức ăn rắn hoặc chuyển từ thức ăn này sang thức ăn khác mà hệ tiêu hóa của trẻ chưa quen, có thể gây ra rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy.
Bệnh tiêu chảy ở trẻ em còn do nhiều nguyên nhân khác như tiếp xúc với chất bẩn, trẻ dị ứng với một số loại thức ăn, thuốc uống hoặc có bệnh lý khác của đường tiêu hóa.
Các triệu chứng của bệnh tiêu chảy ở trẻ em bao gồm:
Bệnh tiêu chảy ở trẻ em có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng nhẹ của bệnh.
Khi trẻ bị tiêu chảy sẽ có tình trạng mất nước và điện giải trong cơ thể. Để chữa trị cho trẻ, bố mẹ cần cho trẻ bù nước và điện giải bằng hai cách: uống hoặc truyền dịch.
Uống là cách an toàn và đơn giản nhất. Bố mẹ có thể cho trẻ uống nước Oresol, là loại nước có pha muối và đường, để giúp trẻ cân bằng lại nước và muối khoáng trong cơ thể.
Truyền dung dịch Ringer Lactate là cách khác để cho trẻ bù nước và muối khoáng. Tuy nhiên, cách này chỉ dùng khi trẻ bị tiêu chảy nghiêm trọng có dấu hiệu khó chịu, buồn nôn, hay không tiếp nhận nước uống. Dung dịch Ringer Lactate thường được sử dụng trong môi trường y tế và chỉ được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.
Khi trẻ bị tiêu chảy nên ăn những loại thực phẩm giàu năng lượng và lợi khuẩn đường ruột probiotics, được chế biến mềm và nghiền nhỏ cho trẻ dễ tiêu hóa.
Nếu bệnh tiêu chảy được xác định là do vi khuẩn gây ra, thuốc kháng sinh có thể giúp điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân gây bệnh là virus thì thuốc kháng sinh sẽ không có tác dụng.
Bệnh tiêu chảy ở trẻ em gây ra tình trạng mất nước, do đó việc điều trị cần phải phối hợp bù nước với việc điều trị nguyên nhân gây bệnh.
Bệnh tiêu chảy là một bệnh lý phổ biến và có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như mất nước, suy dinh dưỡng và tử vong. Nguyên nhân trẻ em bị tiêu chảy thường gặp nhất là nhiễm virus, đặc biệt là Virus Rota. Nhiễm trùng cấp do Virus Rota có thể lây qua đường tiêu hóa từ người sang người hoặc thực phẩm bẩn.
Để phòng ngừa và điều trị tiêu chảy ở trẻ nhỏ, bố mẹ cần chú ý đến chế độ ăn uống, vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Ngoài ra, bố mẹ cũng có thể sử dụng các sản phẩm sữa có chứa lợi khuẩn để hỗ trợ hệ tiêu hóa của trẻ. Withmom Cesar là sản phẩm sữa dinh dưỡng cao cấp do Công ty Lotte Wellfood kết hợp cùng bệnh viện Samsung Seoul nghiên cứu, được bổ sung lợi khuẩn EPS có khả năng ức chế Virus Rota gây tiêu chảy cấp ở trẻ.
Lợi khuẩn EPS trong sữa Withmom Cesar đã được cấp bằng sáng chế độc quyền tại Hàn Quốc (số bằng sáng chế: 10-1883148) và được trao giải thưởng IR52 Jang Young Sil về phát triển sản phẩm mới trong lĩnh vực y khoa do Bộ Khoa học Công nghệ thông tin và truyền thông Hàn Quốc tổ chức.
