Ba mẹ có phải đang lo lắng hằng đêm về vấn đề “trẻ sơ sinh bị táo bón phải làm sao?” Các dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân gây ra tình trạng này là gì và làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả? Hãy cùng Withmom Cesar tìm hiểu câu trả lời cho những câu hỏi này nhé!
1. Dấu hiệu nhận biết táo bón ở trẻ sơ sinh

1.1 Trẻ quấy khóc, lười ăn
Khi lượng thức ăn nạp vào cơ thể không được hấp thụ hoàn toàn, việc tích tụ lâu ngày mà không được đào thải sẽ khiến trẻ sẽ cảm thấy khó chịu, mệt mỏi, quấy khóc và biếng ăn. Tình trạng này kéo dài dẫn đến trẻ bị suy dinh dưỡng, chậm lớn và gặp nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
1.2 Phân rắn và cứng
Một trong những cách các bậc phụ huynh có thể nhận biết bé có táo bón hay không là quan sát vào hình dáng và độ cứng, rắn của phân. Táo bón dẫn đến các chất thải tích tụ ở ruột quá lâu, từ đó ruột hấp thụ nước và khiến phân ở trên khô cứng và khó thải ra ngoài. Hình dạng của phân lúc này sẽ vón cục giống như phân dê. Một số trường hợp khác, trẻ sơ sinh bị táo bón có thể đi ngoài phân dạng sệt quánh như keo dính.
1.3 Tần suất trẻ đi ngoài ít hơn bình thường
Tần suất đi ngoài của trẻ sẽ tùy theo độ tuổi khác nhau. Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi thường đi ngoài khoảng 3-4 lần/ngày, trong khi đó trẻ từ 6-12 tháng tuổi sẽ là 1-2 lần/ngày. Dựa vào tần suất này, ba mẹ có thể quan sát tình trạng của bé. Nếu thấy số lần đi ngoài bị giảm đi, khoảng 2-3 lần/tuần hoặc ít hơn, hoặc khi đi kèm theo các biểu hiện như rặn đỏ mặt, thì rất có khả năng bé đang bị táo bón.
Lưu ý rằng, đối với những trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi, ba mẹ cần quan sát thêm những dấu hiệu khác bởi bé có thể rơi vào trường hợp giãn ruột sinh lý, khiến tần suất đi tiêu giảm. Giai đoạn này thường gặp ở trẻ sơ sinh từ 2 tháng tuổi trở lên và kéo dài khoảng 2-3 tháng kể từ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
1.4 Trẻ bị đầy bụng, khó tiêu
Đầy bụng là một trong những nguyên nhân do thức ăn không tiêu hoá hết, ba mẹ sờ vào sẽ thấy bụng của bé sẽ căng cứng, kèm theo việc mùi xì hơi nặng hơn bình thường… Do đó, nên quan sát con mỗi ngày để nắm được tình trạng và có những hướng giải quyết kịp thời.
2. Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị táo bón

2.1 Bé cố “nhịn” đi ngoài
Có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra táo bón ở trẻ, nhưng nguyên nhân thường xảy ra nhất bắt nguồn từ việc bé cố nhịn không chịu đi ngoài. Nếu tình trạng này diễn ra lâu dài sẽ làm cho phân tích tụ trong đại tràng và càng to dần, từ đó làm bé khó thải phân ra ngoài và gây ra táo bón.
2.2 Thay đổi chế độ dinh dưỡng
Sữa mẹ là một nguồn dinh dưỡng vàng cho bé và rất dễ tiêu hóa. Tuy nhiên, khi bắt đầu giai đoạn mẹ bắt đầu chuyển sang cho bé dùng các loại thức ăn đặc hơn sữa mẹ, hay thức ăn được xay nhuyễn sang thô hơn, sự thay đổi này có thể dẫn đến bé bị táo bón. Nguyên nhân là do cơ chế nhu động ruột lúc này chưa kịp làm quen những thành phần phức tạp hơn và kết cấu đặc hơn sữa mẹ, vì thế dẫn đến tình trạng rối loạn và khiến bé bị táo bón.
Ngoài ra, không bổ sung chất xơ và chất lỏng trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày cũng là một trong số những nguyên nhân gây ra táo bón ở trẻ.
Bên cạnh đó, mẹ đừng quên xây dựng cho mình một chế độ dinh dưỡng hợp lý và an toàn. Nếu mẹ thường xuyên ăn các thực phẩm cay nóng, khó tiêu, ít chất xơ, hoặc không nghỉ ngơi đầy đủ, chất lượng sữa sẽ bị giảm. Điều này dẫn đến việc bé hấp thụ sữa kém chất lượng, từ đó có nguy cơ bị táo bón.
2.3 Sử dụng một số loại thuốc gây táo bón
Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến bé bị táo bón, tuy nhiên ba mẹ có lẽ sẽ thường phớt lờ nguyên nhân xuất phát từ việc dùng một số loại thuốc. Vì thế trước khi quyết định dùng bất cứ loại thuốc gì cho bé nên tham khảo trước ý kiến của bác sĩ để phòng tránh gây ra táo bón hoặc gây hại cho sức khỏe của trẻ.
2.4 Trẻ bị mắc một số bệnh
Nếu bé mắc một số bệnh lý sau đây, tình trạng táo bón có thể xảy ra. Ba mẹ có thể tham khảo và tìm cách chữa trị cho bé để giải quyết táo bón cho trẻ.
Bệnh suy giáp
Bệnh tiểu đường
Bệnh phình đại tràng bẩm sinh
Một số bệnh liên quan đến thần kinh khác
3. Trẻ sơ sinh bị táo bón phải làm sao? Cách phòng và điều trị

3.1 Xây dựng cho bé một chế độ dinh dưỡng phù hợp
Mẹ khỏe thì bé mới khỏe vì thế với các bé đang bú sữa mẹ thì việc đầu tiên nên xây dựng cho mẹ một chế độ dinh dưỡng hằng ngày lành mạnh và hợp lý. Nên bổ sung đầy đủ những dưỡng chất thiết yếu trong thực đơn hằng ngày như các loại vitamin, các thực phẩm giàu chất xơ và uống đủ nước mỗi ngày để mẹ thật khỏe mạnh và có một nguồn sữa thật chất lượng cho bé.
Với các bé đã bước vào giai đoạn ăn dặm thì ba mẹ hãy chủ động thêm vào những món ăn giàu chất xơ và các loại khoáng chất khác để giúp hệ tiêu hóa của bé hoạt động khỏe, giúp phân mềm hơn và dễ đào thải ra ngoài hơn, từ đó góp phần cho bé phát triển khỏe mạnh toàn diện. Và ba mẹ đừng quên cho bé uống đủ nước theo khuyến nghị của bác sĩ nhé vì từng độ tuổi khác nhau sẽ có một lượng nước lý tưởng cần được bổ sung.
3.2 Ngâm hậu môn bằng nước ấm
Phương pháp này được đánh giá khá hiệu quả đặc biệt với các bé biếng ăn và hay quấy khóc. Với tác dụng kích thích cơ vòng hậu môn, từ đó giúp hỗ trợ nhu động ruột của bé hoạt động tốt và thúc đẩy nhanh chóng những chất thải ra ngoài.
Ba mẹ hãy thực hiện phương pháp này khoảng 1-2 lần/ngày, mỗi lần từ 5-10 phút. Lưu ý nên ngâm nước ấm với nhiệt độ khoảng 35 – 37 độ, tuyệt đối không dùng nước quá nóng có thể gây bỏng cho bé.
3.3 Massage bụng của bé
Massage là phương pháp đơn giản giúp hỗ trợ cho các bé bị táo bón mà ba mẹ có thể tự thực hiện tại nhà. Với phương pháp này, bé sẽ được kích thích tăng cường lưu thông tuần hoàn cơ thể, giúp tăng cường nhu động ruột, từ đó giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn.
Ba mẹ nên chọn thời điểm lý tưởng tiến hành massage cho bé ngay sau khi trẻ thức dậy vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ hoặc trước khi tắm vào buổi tối. Không massage ngay khi bé vừa mới ăn no, nên đợi ít nhất 1 giờ sau đó mới tiến hành massage hoặc khi bé đang có vết thương trên da.
Sau đây là các bước tiến hành massage cho trẻ táo bón:
Chuẩn bị môi trường xung quanh thật trong lành và sạch sẽ, nhiều ánh sáng và tránh gió lùa vào.
Người thực hiện massage cho bé dù là ba hay mẹ cũng nên thực hiện vệ sinh sạch sẽ, khử khuẩn bàn tay. Ngoài ra, cắt ngắn móng tay và tháo bỏ toàn bộ những trang sức có thể làm tổn thương đến làn da nhạy cảm của bé.
Ba mẹ nên tắm rửa sạch sẽ cho bé trước khi tiến hành massage. Đặt bé nằm ngửa trên mặt phẳng được lót bởi chăn mềm sạch.
Thực hiện massage: Mẹ nắn nhẹ hai cánh tay của bé, từ vai xuống đến hai bàn tay. Thêm vào đó, để giúp bé thêm được thư giãn ở tay, ba mẹ thực hiện khép mở hai bé nhịp nhàng và chậm rãi. Sau khi xong ở phần tay, di chuyển xuống phần bụng, mẹ dùng các ngón tay massage bụng theo chiều kim đồng hồ ở xung quanh khung đại tràng của bé, điều này sẽ giúp thức ăn chưa được tiêu hóa sẽ nhanh chóng mềm ra và di chuyển xuống khu vực hậu môn. Tiếp theo, tiến hành xoa lưng theo đường xoắn ốc và vỗ lên hai vai của bé một cách nhẹ nhàng. Cuối cùng, ba mẹ nắn nhẹ hai chân của bé từ đùi xuống hai bàn chân và duỗi gập hai chân bé từ từ và nhẹ nhàng.
3.4 Bổ sung sữa công thức có chứa lợi khuẩn cho bé
Sữa Withmom Cesar là dòng sữa công thức chuyên biệt cho trẻ sinh mổ, được phát triển bởi Tập đoàn LOTTE và Bệnh viện Samsung Seoul, đây là sản phẩm sữa công thức đầu tiên tại Hàn Quốc bổ sung những dưỡng chất vàng Synbiotics và Infat OPO, giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón ở trẻ.
Synbiotics là sự kết hợp giữa hệ 3 chất xơ (GOS, FOS, Inulin) có hàm lượng cao nhất Hàn Quốc với 800mg kết hợp với 4 chủng lợi khuẩn (B. longum, BB12, LGG, L.reuteri) giúp hỗ trợ làm mềm và cải thiện độ cứng của phân, giúp bé đi ngoài dễ dàng và thoải mái hơn.
Infat OPO với cấu trúc và chức năng giống sữa mẹ, hỗ trợ tạo phân vàng mềm, gia tăng lợi khuẩn, giúp bé tiêu hoá tốt, hấp thụ chất dinh dưỡng tối đa và góp phần phòng ngừa các vấn đề về tiêu hóa như táo bón.
Qua bài viết này, hy vọng ba mẹ đã tìm thấy được câu trả lời cho câu hỏi “trẻ sơ sinh bị táo bón phải làm sao?”. Đồng thời, mong rằng ba mẹ cũng nắm rõ những dấu hiệu, nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng và điều trị táo bón ở bé một cách hiệu quả.

